20 | 11 | 2017

Ga direct naar:

Algemeen
De vereniging SOVON Vogelonderzoek Nederland (kortweg SOVON) organiseert landelijke vogeltellingen ten behoeve van beheer, beleid en wetenschap. Met deze vogeltellingen, georganiseerd in een zevental aparte projecten, brengt SOVON jaarlijks de vogelstand in Nederland in beeld. Deze tellingen worden uitgevoerd door ruim 7.000 waarnemers.

Op het bureau wordt ook SOVON-Nieuws samengesteld waarmee leden en belangstellenden viermaal per jaar op de hoogte worden gehouden van projecten, resultaten en nieuwe ontwikkelingen. SOVON is dus niet alleen een verzameling vogeltellers en onderzoekers, maar ook een vereniging waarvan u lid kunt worden. Voor slechts € 12,00 per jaar kunt u lid worden en ontvangt u viermaal SOVON-Nieuws.

In de provincie Groningen
Het vogelonderzoek is verdeeld in verschillende projecten. Omdat het onmogelijk en onwenselijk is om alles vanuit het kantoor in Beek te regelen is Nederland voor de verschillende projecten in districten c.q. regio's ingedeeld. Per project en regio is er een locale coördinator aangesteld. Daarnaast zijn per provincie zgn. SOVON-ambassadeurs actief: zij zijn aanspreekpunten voor vrijwilligers en vogelwerkgroepen over projectoverstijgende SOVON-zaken en stellen tweemaal per jaar de Provinciale Nieuwsbrief samen. Ook bezoeken zij het provinciale vogelaarsoverleg of vogelaarsdag die in de meeste provincies georganiseerd wordt.

Nieuwsbrieven
In alle districten verschijnen jaarlijks minimaal twee Provinciale Nieuwsbrieven. Deze nieuwsbrieven worden aan alle tellers in een district toegezonden. In deze nieuwsbrieven is aandacht voor alle projecten, zowel van coördinatoren als van vrijwilligers. Daarnaast verschijnt er vrijwel iedere maand een watervogeltellingen-nieuwsbrief. Deze nieuwsbrieven worden aan de tellers ruim voor de volgende telling toegezonden. Om de activiteiten en resultaten van onderzoek toegankelijk te maken zijn de meeste nieuwsbrieven digitaal op de site van SOVON te bekijken.

Ga hier naar de Sovon Provinciale Nieuwsbrieven.

Meedoen?
Wie mee wil doen aan één van de projecten kan contact opnemen met de districtcoördinator (broedvogels), regiocoördinator (watervogels) of contactpersoon (Bijzondere Soorten Project) van het betreffende district. Via de kaarten van de regio's en districten kunnen de adressen van de regionale coördinatoren worden opgezocht.

Het onderzoek naar broedvogels in Groningen

Ook in de provincie Groningen is een coördinator actief die zorg draagt voor de verschillende tellingen van broedvogels. Heeft u vragen, interesse om mee te helpen met tellen of opmerkingen dan kunt u contact met hem opnemen.




Contactpersoon:
Jan Tjoelker
Dwarsstraat 2
9367 PS DE WILP
E-mail: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

SOVON t.a.v. D3
Antwoordnr 2505
6573 ZX Beek- Ubbergen
Website: www.sovon.nl

 

Foto: Rein Hofman

Verschillende telprojecten voor broedvogels
Er zijn twee projecten: algemene en schaarse soorten worden via steekproefgebieden gevolgd met het Broedvogel Monitoring Project; zeldzame soorten en kolonievogels worden gevolgd met het Landelijk Soortonderzoek Broedvogels, dat zoveel mogelijk uitgaat van een dekkende telling van alle belangrijke broedgebieden of alle broedparen in Nederland. De doelstelling van deze projecten is het volgen van landelijke populatieontwikkelingen (eventueel uitgesplitst naar landschapstype en regio) en het volgen van aantalsvogelontwikkelingen bij broedvogels in belangrijke gebieden, zoals habitat- en vogelrichtlijngebieden.

Broedvogel Monitoring Project (BMP)
Voor dag en dauw met een kaart in de hand een gebied doorkruisen, met volle teugen genietend van de rust en het vogelconcert. In de loop van het seizoen raken de kaarten steeds voller en wordt het duidelijk welke soort het goed of minder goed doet. Dat is in het kort de werkwijze bij het BMP. Over heel Nederland worden kleinere steekproefgebieden op broedvogels geteld en samen geven ze inzicht in de aantalsontwikkelingen van vooral algemene en schaarse vogelsoorten. Zeldzamere soorten zijn vaak minder goed in de steekproef vertegenwoordigd en worden met behulp van het Landelijk Soortonderzoek Broedvogels gevolgd. Speciale projecten, zoals de provinciale weidevogelmeetnetten, broedvogelmeetnet van de Zoete Rijkswateren van Rijkswaterstaat en de internationale broedvogeltellingen in de Waddenzee, vallen onder het BMP.

Foto: Ana Buren

 

Het BMP kent vijf deelprojecten die ieder een eigen selectie van soorten afdekken

BMP Alle soorten
BMP Bijzondere soorten
BMP Roofvogels
BMP Stadsvogels
BMP Weide- en akkervogels

 

 

Landelijk Soortonderzoek Broedvogels (LSB)
- Kolonievogels

- Zeldzame soorten

Monitoring van kolonies
Sommige broedvogels broeden geconcentreerd in kolonies. Het gaat om soorten als Aalscholver, Blauwe Reiger, Kokmeeuw, Oeverzwaluw en Roek. Voor deze soorten wordt met het LSB een landelijke dekking nagestreefd om de aantalsontwikkeling te volgen en de verspreiding in kaart te brengen. Een uitzondering wordt gemaakt voor de Huiszwaluw, die zo wijd verbreid is, dat deze met behulp van steekproefgebieden worden geteld.

Hoe tellen
Het tellen van kolonies gebeurt met behulp van specifieke aanwijzingen uit de Handleiding. De hoeveelheid veldwerk hangt af van de te tellen soorten, en vooral de grootte van het gebied dat wordt afgedekt. Overleg met de Districtscoördinator over de voornemens. Tel kolonies twee keer en tel daarbij het aantal nesten of het aantal individuen in de kolonie, let op specifieke aanwijzingen per soort in de handleiding. Steeds wordt het maximum aantal nesten of individuen aangehouden dat tijdens de twee tellingen werd vastgesteld. Hou echter ook rekening met eventuele verplaatsingen met buurkolonies, vooral in geval van verstoring van kolonies of stormvloed aan de kust.

Download hier de Handleiding!

Tellen van zeldzame soorten
Zeldzame broedvogels tellen is extra spannend. Vaak gaat het om bijzondere broedvogels of om vertegenwoordigers van de Rode Lijst: allemaal soorten waar de aantalsontwikkelingen extra in de belangstelling staan. De monitoring van het Landelijk Soortonderzoek Broedvogels (LSB) richt zich op het vastleggen van aantallen in de belangrijkste broedgebieden van een soort; soms is dat nagenoeg gelijk aan de gehele landelijke populatie (bijv. Roerdomp, Kluut, Grauwe Klauwier), soms gaat het om een ruime steekproef (bijv. Canadese Gans, Bruine Kiekendief, Nachtzwaluw). Tot deze steekproef behoren in ieder geval altijd alle habitat- en vogelrichtlijngebieden.

Hoe tellen
Bij het tellen van zeldzame soorten wordt een opsplitsing gemaakt tussen zeldzame soorten en hele zeldzame soorten. De groep zeer zeldzame soorten bestaat uit zo'n 50 soorten. Van deze soorten zouden we graag alle broedgevallen verzamelen. Het gaat om soorten zoals Roerdomp, Steltkluut en Grauwe Gors. Soorten die in hele lage dichtheden en voor een deel helemaal niet in de provincie voorkomen. Komt u zo'n soort tegen dan ontvangen we daar graag informatie over. Wat we dan ook graag willen weten is wat er precies is waargenomen. Ging het bijvoorbeeld om een paartje in een geschikt broedbiotoop of is er ook vastgesteld dat de soort daadwerkelijk heeft gebroed.

Foto: Guido Meuwissen

Er is ook een groep zeldzame soorten (22) die wel zeldzaam zijn maar te algemeen om provinciaal dekkend geteld te krijgen. Het gaat bijvoorbeeld om Bruine Kiekendief of Kleine Plevier. Van deze soorten ontvangen we graag gegevens over broedgevallen uit telgebieden. We zijn op zoek naar mensen die een telgebied voor hun rekening willen nemen. Het klinkt misschien alsof het veel werk is maar het valt reuze mee. Veel mensen hebben namelijk een vast gebied waar ze regelmatig komen in het broedseizoen. Door de regelmatige bezoeken is vaak al duidelijk of de soort er broedt en om hoeveel paren het gaat. Het enige extra is dat u nu deze gegevens aan ons doorgeeft. Aan het eind van het seizoen vult u per telgebied een lijst in. U geeft aan welke soorten u hebt geteld en hoeveel broedparen van deze soorten u heeft vastgesteld. U kunt een gebied tellen op 1 soort, bijvoorbeeld Bruine Kiekendief maar u kunt ook alle zeldzame soorten tellen in en bepaald gebied.

De algemene werkwijze en handreikingen per soort staan beschreven in een handleiding. Voor sommige soorten is het noodzakelijk nachtbezoeken te brengen (Kwartelkoning, Porseleinhoen). Verder is het van belang goed op de regels en afspraken te letten wanneer een waarneming als territorium wordt beschouwd, vooral bij soorten zonder uitgesproken territoriaal gedrag.

Lijst van de 22 zeldzame soorten waarvan gegevens uit deelgebieden gewenst zijn:

Kolgans Bruine Kiekendief Draaihals Baardman
Indische Gans Porseleinhoen Engelse Kwikstaart Buidelmees
Canadese Gans Kleine Plevier Grote Gele Kwikstaart Taigaboomkruiper
Brandgans Steenuil Paapje Europese Kanarie
Smient Nachtzwaluw Tapuit
Eider IJsvogel Kramsvogel